Dzisiaj jest: sobota, 24 sierpnia 2019   Imieniny: Bartłomiej, Bartosz, Malina

więcej ›

PUBLICYSTYKA

Teksty nadesłane

Była kiedyś "Jastrzębianka"

Przyczyną powstania uzdrowiska w Jastrzębiu było odkrycie wód bogatych w jod i brom. Od samego początku istnienia zdrojowiska stosowano jastrzębską solankę zarówno do kąpieli, jak i picia. Butelkowana woda była rozsyłana do aptek, w których można było nabyć także koncentrat solny. Pierwsza pijalnia oraz rozlewnia znajdowała się przy starych łaźniach, poniżej Domu Zdrojowego. Od 1872 r. „Jastrzębiankę" serwowano także w pijalni urządzonej w dolnej części pawilonu muzycznego.

Świeżo zaczerpnięta solanka była bezbarwna, klarowna, wydzielająca nieco drobnych pęcherzyków CO2, bezwonna o słonym smaku. Jako solanka jodo-bromowa posiadała zdolność zabarwiania naczyń szklanych przez długotrwałe użytkowanie i pozostawanie w nich solanki, najpierw na winowożółto, później brązowo, w końcu na ciemnobrunatno. Po dłuższym działaniu powietrza i słońca na solankę powstawał charakterystyczny zapach jodu i bromu, przypominający zapach świeżo roztartych liści orzechowych.

W leczeniu pitnym stosowano zwykle 200-250 g solanki raz lub dwa razy dziennie na czczo lub między posiłkami, o ciepłocie naturalnej lub podgrzaną. Działanie jej było wówczas w przeważającej liczbie przypadków przeczyszczające, a po dłuższym stosowaniu mogły wystąpić zaparcia. Rozcieńczona do połowy wodą nasyconą CO2, przedstawiała roztwór hipotoniczny i działała korzystnie w lżejszych nieżytach jelit cienkich, dwunastnicy i niedokwaśności żołądka. Przeciwwskazaniem było używanie w nadkwasocie, wrzodach, biegunce i schorzeniach nerek. W wielu wypadkach zauważano działanie moczopędne.

Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęto produkcję wody stołowej „Jastrzębianka". Była to odpowiednio rozcieńczona i nasycona bezwodnikiem kwasu węglowego jodo-bromowa solanka. Dzięki zawartości jodku magnezu i innych składników mineralnych, takich jak chlorek sodu, wapń, magnez czy brom wpływała pobudzająco na wszystkie układy czynnościowe ustroju, ożywiała przemianę materii, wzmagała łaknienie i poprawiała samopoczucie. „Jastrzębianka był rozprowadzana na terenie Śląska, głównie do hut i zakładów, gdzie panuje wysoka temperatura. Dostępna była także w aptekach województwa katowickiego i opolskiego. Rozlewnie mieściły się w dawnym dworze Witczaków na Mendowcu, pomieszczeniach piwnicznych dawnej willi Europejskiej oraz w budynku dawnych łazienek I, do których w 1968 r. przeniesiono rozlewnię znajdującą się obok tak zwanych starych łaźni. Razem z „Jastrzębianką" produkowano także „Katarzynkę" o łącznej produkcji około 8 mln butelek rocznie.

 

piątek, 9 sie 2019, Dariusz Mazur

KOMENTARZE

  • | 23/08 godz. 06:12

    @terka "nie mozna kupic wod mineralnych jastrzebskich ,lepiej sprzedawac piwo ....." Ale za to piwo jest jastrzębskie. Przynajmniej z nazwy i tylko z nawy bo wyrabiane jest w Bytomiu. To się nazywa robienie mieszkańców tej upadającej osady górniczej w bambuko byleby kasę trzepać na lokalnym patriozyźmie. To żałosne.

  • terka | 22/08 godz. 18:55

    a po Katarzynce była myjnia samochodowa ,własnie szkoda ze kawiarenka nie jest czynna i nie mozna kupic wod mineralnych jastrzebskich ,lepiej sprzedawac piwo .....

  • seboc | 10/08 godz. 22:07

    Potem byla "Katarzynka" gazowana sztucznie.
    Woda glebinowa, naturalnie lekko gazowana byla uzywana np. do podlewania ogrodkow dzialkowych, ktore znajdowaly sie na terenie obecnego Parku Dabrowka, ujecie znajdowalo sie w poblizu Sanatoriium 3 (tam gdzie muzeum dzwonkow teraz).
    Rozlewnia wod (fabryka) znajdowana sie na ul. Witczaka, troche ponad basenem. W obecnej nieczynnej Kawiarence Letniej mozna bylo kupic Katarzynke, ale tez wody mineralne z innych uzdrowisk polskich.

dodaj / zobacz wszystkie komentarze

NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE

ARTYKUŁY

więcej

BLOGI

22/02

W co gra MZK?

29

18/02

Radni hipokryci

7

więcej blogów

KALENDARZ

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies
Zamknij X