Nie chcemy pamiętać o starości? (cz.1)

fot. pixabay

Życie pisze różne scenariusze. Starość jest kolejnym jego etapem – łatwym do przewidzenia, jego przebieg natomiast – niekoniecznie. Człowiek współczesny ma tendencję do dystansowania się od tematu starości, choroby. Każdy z nas chciałby być zdrowy i samodzielny do końca swoich dni. Dzisiaj prezentujemy, drodzy Czytelnicy, pierwszą część artykułu <<Kompleksowa opieka nad osobami starszymi to nasz cel. Zakład Opiekuńczo Leczniczy>> autorstwa Edyty Wach.

Do starości można się (w pewnym znaczeniu tego słowa) przygotować, jednak zdarzają się sytuacje nagłe, takie jak: udar, wylew, wypadek komunikacyjny, które dotykają także osoby młode, w sile wieku. Spadają one na każdego jak grom z jasnego nieba. W takich sytuacjach rodzina robi co może, stara się jak najdłużej udzielać wsparcia i opieki. Jednak bezsilność, przemęczenie i bezradność często wygrywają z miłością, przywiązaniem i poczuciem obowiązku. Wtedy zapada ta trudna decyzja o instytucjonalizacji chorego. Można śmiało rzec jakoby „idealnym” rozwiązaniem dla chorych, którzy już są na tyle zdrowi, że nie mogą leżeć dalej w szpitalu, ale nadal wymagają specjalistycznej opieki, jest między innymi Zakład Opiekuńczo Leczniczy (ZOL).

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej, zakład opiekuńczo-leczniczy udziela całodobowych świadczeń zdrowotnych, które obejmują pielęgnację, opiekę i rehabilitację osób wymagających hospitalizacji oraz zapewnia im kontynuację leczenia farmakologicznego, pomieszczenia i wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia, a ponadto prowadzi edukację zdrowotną tych osób i członków ich rodzin.

Misją ZOL jest pomoc człowiekowi przewlekle choremu w odzyskaniu możliwie największego zakresu sprawności i niezależności oraz poprawa jakości życia samego pacjenta, jak i jego bliskich.

Zakład opiekuńczo-leczniczy może być tworzony jako:

  • publiczny zakład opieki zdrowotnej, dla którego organami założycielskimi mogą być organy samorządu terytorialnego, gmina, powiat, samorząd województwa;
  • niepubliczny zakład opieki zdrowotnej zakładany przez takie podmioty, jak: kościół lub związek wyznaniowy, pracodawcę, zakład ubezpieczeń, fundację, związek zawodowy, samorząd zawodowy, stowarzyszenie, inną krajową lub zagraniczną osobę prawną lub fizyczną, spółkę nie mającą osobowości prawnej.

Zakład opiekuńczo-leczniczy zapewnia świadczenia w ramach:

  • usług zdrowotnych:
  • pielęgnacyjnych wynikających z diagnozy pielęgniarskiej;
  • rehabilitacyjnych – aktywizacja, rehabilitacja psychiczna i ruchowa, terapia metodami fizycznymi w podstawowym zakresie;
  • leczniczych – leczenia farmakologiczne, zabiegi terapeutyczne z zastosowaniem podstawowych leków i materiałów, konsultacje specjalistyczne;
  • diagnostycznych – (badania laboratoryjne i radiologiczne), niezbędnych do monitorowania stanu zdrowia chorego lub interwencji w przypadku zaostrzenia objawów choroby;
  • dietetycznych;
  • w zakresie terapii zajęciowej;
  • w zakresie promocji zdrowia.
  • usług dotyczących edukacji zdrowotnej i wsparcia psychologicznego;
  • usług socjalno-opiekuńczych: udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, aktywizacja, pomoc w załatwianiu spraw osobistych, zapewnienie dostępu do różnorodnych form pomocy socjalnej, organizacja opieki domowej po zakończonym pobycie w zakładzie;
  • usług dotyczących potrzeb bytowych podopiecznych: zakwaterowanie, wyżywienie, utrzymanie czystości;
  • usług wspomagających: kontakt z bliskimi, umożliwienie realizacji potrzeb religijnych i kulturalnych, wychowanie i zapewnienie możliwości nauczania w przypadku dzieci i młodzieży

Odbiorcami świadczeń w zakładach opiekuńczo-leczniczych są głównie osoby wymagające stałej, długotrwałej opieki i pielęgnacji, z dużymi deficytami samoobsługi i samoopieki, a także w okresie rekonwalescencji po pobycie w szpitalu. W szczególności dotyczy to osób:

  • ze schorzeniami neurologicznymi: z chorobami naczyń mózgu, po przebytym udarze mózgu, z zespołami otępiennymi w tym z Chorobą Alzheimera, ze stwardnieniem rozsianym, z uszkodzeniem rdzenia kręgowego;
  • z przewlekle postępującymi chorobami mięśni i stawów;
  • po skomplikowanych złamaniach, urazach;
  • z trudno gojącymi się ranami, odleżynami;
  • z zaburzeniami psychicznymi, z upośledzeniem umysłowym;
  • ze schorzeniami geriatrycznymi.

W ZOL-u obowiązuje standardowa dokumentacja medyczna dla stacjonarnych zakładów opieki zdrowotnej. Sposób i tryb kierowania osób do publicznego zakładu opiekuńczo-leczniczego oraz czas pobytu i zasady ustalania odpłatności za pobyt określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych i  pielęgnacyjno-opiekuńczych. Zgodnie z tym rozporządzeniem tryb kierowania do zakładu odbywa się na podstawie:

  • wniosku lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza prowadzącego pacjenta z oddziału szpitalnego, po zakończonym leczeniu w warunkach szpitalnych;
  • wniosku świadczeniobiorcy o wydanie skierowania do zakładu opiekuńczo- leczniczego/zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego;
  • skierowania, zaświadczenia lekarskiego;
  • wywiadu pielęgniarki środowiskowo/rodzinnej wraz z liczbą punktów uzyskaną w skali Barthel;
  • dokumentów stwierdzających wysokość dochodu świadczeniobiorcy (decyzja organu rentowego albo emerytalno-rentowego ustalającego wysokość emerytury, renty albo renty socjalnej; decyzja o przyznaniu zasiłku stałego);
  • oświadczenia osoby ubiegającej się zgody na potrącenie opłaty za pobyt w ZOL przez właściwy organ emerytalno-rentowy (świadczenia zdrowotne refunduje Narodowy Fundusz Zdrowia, natomiast koszty zakwaterowania i wyżywienia ponosi pacjent lub jego rodzina); stawka za osobodzień jest ustalana przez kierownika zakładu opiekuńczego;
  • dokumentacji medycznej – karty informacyjne ze szpitala, wyniki badań itp.;
  • ewentualnego postanowienia sądu o ubezwłasnowolnieniu, o ustanowieniu opiekuna prawnego, o zezwoleniu na umieszczenie pacjenta w placówce opiekuńczo-leczniczej.

Tak skompletowane dokumenty składa się do kierownika danego zakładu, który wspólnie z Dyrektorem NZOZ Centrum i lekarzem opiniującym wyda decyzję o umieszczeniu (bądź o nie) osoby w placówce. Po wydaniu pozytywnej decyzji osoba powinna być przyjęta do zakładu. W przypadku braku miejsc, co obecnie zdarza się nader często, osoba umieszczana jest na liście oczekujących na przyjęcie. Na dzień dzisiejszy liczbę miejsc w stacjonarnej opiece długoterminowej szacuje się na około 38 tysięcy. Tymczasem w obliczu starzenia się społeczeństwa, na 38 mln Polaków 1% stanowią osoby całkowicie niesamodzielne, nieopuszczające łóżka. Do tej liczby należy jeszcze dodać kolejne 2% osób z częściowym deficytem niesamodzielności. Popyt zatem na świadczenia w placówkach stacjonarnych jest bardzo duży, o czym świadczą kolejki oczekujących.

Decyzje o skierowaniu do ZOL wydawane są na pobyt czasowy.

Z uwagi na wielodyscyplinarny charakter opieki realizowanej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym ogromne znaczenie odgrywa kadra, będąca głównym gwarantem jakości i powodzenia realizacji zamierzonych celów. Przy doborze składu zespołu wielodyscyplinarnego brane są pod uwagę liczne wymogi wobec kandydatów, takie jak:

  • wiedza – posiadanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, szkolenia dla potrzeb aktualnego zatrudnienia (wiedza w zakresie opieki nad osobami starszymi, przewlekle chorymi, niepełnosprawnymi);
  • umiejętności uniwersalne – m. in. interpersonalne, pracy w zespole, rozwiązywania problemów i sytuacji konfliktowych, wychodzenia naprzeciw trudnościom, przezwyciężania kryzysów i sytuacji trudnych, podejmowania decyzji;
  • szczególne umiejętności zawodowe w zakresie: komunikacji, rozwiązywania złożonych problemów zdrowotnych i psychospołecznych osób starszych, przewlekle chorych i  niepełnosprawnych, umiejętności dotyczące pielęgnacji chorego unieruchomionego, z ograniczoną możliwością samoobsługi, ograniczoną orientacją w miejscu, czasie, otoczeniu, dotyczące opieki i pielęgnacji osób terminalnie chorych i z zaburzeniami psychicznymi, rehabilitacji osób niepełnosprawnych;
  • pożądane cechy osobowości i postawy – empatia, otwartość, serdeczność, aktywność, ugodowość, altruizm, skromność, delikatność, takt, sumienność, obowiązkowość, rozwaga, dojrzałość emocjonalna.

Twój wpis

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

WordPress Lightbox Plugin
Przewiń do góry